Harcourt Klinefelter over 80 jaar vrijheid: ‘Voorkom oorlogen met vredeseducatie’

STEENWIJKERWOLD - Al vijftig jaar is Harcourt Klinefelter actief binnen het vredeswerk. Daarmee begon de geboren Amerikaan in 1965 als voorlichter van dominee Martin Luther King. Sinds de jaren 70 woont de predikant in Nederland met zijn vrouw Annelies. Hij is inmiddels 87 jaar oud, maar nog steeds strijdbaar. “Oorlogen kun je beter voorkomen met vredeseducatie in plaats van miljoenen in de oorlogsindustrie te pompen.”

In de hal en woonkamer van de woning van Harcourt en Annelies in Steenwijkerwold hangen meerdere foto’s waarop dominee Martin Luther King te zien is. Er hangt ook een poster van Loesje met de veelzeggende tekst: ‘Vrede is samen lekker de oorlog verknallen’. Harcourt heeft wat moeite met spreken omdat hij herstellende is van een herseninfarct. “Hij wil graag zijn visie geven op wat er nodig is om 80 jaar vrijheid en vrede te bewaren zonder daarbij wapens, geweld en mensenlevens op te offeren,” helpt Annelies. 

Bandrecorder

Harcourt pakt zijn laptop erbij en laat een uitzending zien van GeschiedenisTV uit 2010, die gewijd is aan het werk dat hij voor Martin Luther King heeft gedaan. “Ik heb opnames gemaakt met mijn bandrecorder van zijn toespraken voor radioprogramma’s,” legt Harcourt uit. Hij vertelt ook dat hij zelfs bij de beroemde dominee thuis heeft gegeten. 

Geweldloos verzet

King predikt geweldloos verzet tegen de rassenscheiding in de VS. Nadat hij in 1968 vermoord wordt, blijft Harcourt, die ook dominee is, zijn boodschap van geweldloosheid prediken. Dat doet hij vooral in Nederland. Hij leert namelijk in 1965 Annelies kennen als zij naar Amerika komt voor een uitwisselingsprogramma van de Doopsgezinde Kerk. Zeven jaar later verhuist Harcourt voor haar naar Nederland.

Ambassadeur Unesco

Op de vraag hoe Harcourt de boodschap van geweldloosheid de afgelopen vijftig jaar heeft gebracht, vertelt hij eerst over zijn tijd als docent volwasseneneducatie aan de volkshogeschool in Havelte. “Ik gaf cursussen om sociaal, politiek en innerlijk bewustzijn te bevorderen,” legt hij uit. 

Ook geeft hij lezingen op universiteiten en scholen en geweldloosheids- en mediation-cursussen in Nederland en andere Europese landen, zelfs tijdens de oorlog in voormalig Joegoslavië. Harcourt: “En tussen 1973 en 1983 hebben we meegedaan aan de marsen naar de Amerikaanse basis in Havelterberg. Op het hoogtepunten deden daar 10.000 mensen aan mee.” Nu is Harcourt nog ambassadeur van Unesco. Vorig jaar nog was hij in Geneve en heeft hij gesproken bij de VN.

Heb je vijanden lief als jezelf

Ook nu nog doet Harcourt een sterk pleidooi voor onderwijs over vrede. “Oorlogen kun je beter voorkomen met vredeseducatie in plaats van miljoenen in de oorlogsindustrie te pompen,” zeg hij vol overtuiging. Het spijt hem daarom dat tegenwoordig bezuinigd wordt op vredeseducatie op scholen. 

Dialoog en onderhandelingen

Dialoog en onderhandelingen zijn volgens hem de beste manier om oorlogen te beëindigen. “Als West-Europa de Oekraïne blijft versterken met wapens, krijg je een hopeloos verhaal, tenzij je elkaar weer als mensen gaat zien en in gesprek gaat.” Daarbij haalt hij ook een tekst uit de Bijbel aan: “Jezus zei: heb je vijanden lief als jezelf! Geef een ander alles wat hij nodig heeft, daarvoor hoef je elkaar niet aardig te vinden.” Als voorbeeld wijst hij op het Marshallplan, waaruit na de Tweede Wereldoorlog ook Duitsland steun kreeg. 

Annelies vult aan: “Israël zou moeten stoppen met Gaza bombarderen, maar juist eten moeten geven, dan creëer je een basis om vredesonderhandelingen te starten.” Tot slot doet Harcourt nog een oproep, zoals ook Martin Luther King dat vroeger deed: “We moeten leren samenleven als broeders en zusters, anders zullen wij vergaan als dwazen.”