GGD IJsselland met agrariërs aan de slag voor boerenwelzijn

IJSSELLAND - Veel agrariërs ervaren mentale druk door onzekerheid over beleid, maatschappelijke discussies en bedrijfsovernames. Toch blijkt hulp zoeken voor velen een flinke drempel. Dat concludeert GGD IJsselland na ruim twee jaar onderzoek en actie binnen het project ‘Boeren in Beeld’.

Het project ‘Boeren in Beeld’ werd uitgevoerd in samenwerking met boeren en gefinancierd door de provincie Overijssel. De initiatiefnemers verzamelden niet alleen kennis over de mentale gesteldheid van agrariërs, maar voerden ook acties uit om de situatie te verbeteren. Drie hoofdthema’s stonden centraal: praktisch ontzorgen, versterking van de dialoog met huisartsen en het bevorderen van weerbaar ondernemerschap.

Uit het onderzoek blijkt dat veel boeren kampen met stress door veranderende wet- en regelgeving, negatieve media-aandacht en de complexiteit van bedrijfsovernames. De verwevenheid tussen werk en privé maakt het vinden van balans extra moeilijk. Wanneer mentale problemen ontstaan, weten boeren vaak niet waar ze terecht kunnen, of voelen ze drempels om hulp te zoeken. Sommigen hebben moeite om over gevoelens te praten of ervaren dat hulpverleners de boerenwereld onvoldoende begrijpen.

GGD-onderzoeker Annelot van Rooij licht toe: “Praktisch ontzorgen kan helpen, bijvoorbeeld door boeren te ondersteunen bij het houden van regie of het tijdelijk overnemen van taken. In dit project hebben we advies uitgebracht aan relevante partnerorganisaties.” Boerin en vertrouwenspersoon Ida Besten vult aan: “Een heel concreet voorbeeld is: hoe voer je het goede gesprek als je als hulpverlener bij een boer komt?”

Ook huisartsen spelen een sleutelrol, aldus Van Rooij: “We merkten dat huisartsen zich vaak niet bewust zijn van de specifieke mentale druk bij boeren.” Besten: “Tegelijk weten boeren zelf niet altijd wat een huisarts of praktijkondersteuner geestelijke gezondheidszorg kan betekenen. Daarom ontwikkelden we voorlichtingsmateriaal dat deze brug moet slaan.”

Het derde actiepunt, ‘weerbaar ondernemerschap’, richt zich op mentale veerkracht. Beste ervaringen werden opgedaan in studieclubs met een cursus timemanagement. De les: koppeling aan praktische thema’s maakt het onderwerp toegankelijker. Voor jonge ondernemers is een speciale onderwijsmodule ontwikkeld die mentale weerbaarheid en ondernemingsvaardigheden versterkt.

Het project heeft ook geleid tot duurzame samenwerking met diverse organisaties. “We zien dat boerenwelzijn steeds meer aandacht krijgt,” zegt Van Rooij. Besten besluit: “Iedereen om de boer heen kan iets betekenen. Aandacht hebben voor het verhaal van de agrariër blijft belangrijk.”

Over het onderzoek
Het project Boeren in Beeld van GGD IJsselland is mogelijk gemaakt door Sociale Kwaliteit van de Provincie Overijssel. De afgelopen twee jaar heeft GGD IJsselland samengewerkt met agrariërs en professionals om boerenwelzijn te bevorderen. Het project bestond uit meerdere fases. Het startte met verkennende interviews met professionals, gevolgd door een vragenlijst voor agrariërs. De laatste fase was participatief en actiegericht: samen met agrariërs en professionals is de GGD aan de slag gegaan met concrete doelen om de mentale gezondheid van boeren te bevorderen. In de eindrapportage doen we aanbevelingen hoe betrokken partijen verder kunnen werken aan de mentale gezondheid van agrariërs.