De Zuiderzeewrakken vertellen (1)
· leestijd 1 minuut AlgemeenVerspreid door de Noordoostpolder staan wrakkenpalen, stille herinneringen aan schepen die eeuwen geleden vergingen op de bodem van de Zuiderzee. Veel mensen kennen de locaties, maar niet de geschiedenis erachter. In deze rubriek vertellen we telkens het verhaal achter zo’n paal.
NN38
Periode: Circa 1860-1877
Ontdekt: in 1944
Ligging: Aan de Luttelgeestertocht in Luttelgeest
Tijdens het graven van de Luttelgeestertocht op kavel N38 werd in 1945 een scheepswrak ontdekt. Het lag in het talud van de nieuwe tocht, enkele honderden meters van het huidige dorp Luttelgeest. Bij de vondst werden onder meer bakstenen, aardewerk en marmeren platen geborgen. Omdat destijds geen systematisch archeologisch onderzoek plaatsvond, bleef de betekenis van het wrak lange tijd onduidelijk.
In 1948 trok de vondst de aandacht van maritiem archeoloog Gerrit van der Heide, nadat bekend werd dat de marmerplaten uit een scheepswrak afkomstig waren.
Pas in 1955 volgde een verkenning, toen werkzaamheden aan de tochtwal opnieuw resten aan het licht brachten. Daarbij werd onder andere een gesp gevonden met de afbeelding van een zeil- of stoomschip. Omdat het wrak vermoedelijk uit de tweede helft van de 19e eeuw stamde, werd verder onderzoek toen niet noodzakelijk geacht.
Een verrassende doorbraak volgde in 1957. Twee oudere dames meldden zich bij de Oudheidkundige Afdeling op Schokland met een verhaal over een schip dat in de winter van 1876-1877 tussen Blokzijl en Blankenham was vergaan. Het schip, de Koopmans Welvaren, vervoerde onder meer marmeren platen voor een woning in aanbouw in Blokzijl. Door ijsvorming en een veranderende windrichting raakte het schip op drift, werd door het ijs lekgestoten en zonk.
Bijzonder aan deze vondst is dat niet alleen het wrak werd teruggevonden, maar ook de naam van het schip, de eigenaar en de omstandigheden van de ondergang bekend zijn.
Door: Silke van Lohuizen • Bron: Joran Smale (MaSS-database) • Foto’s: Nationaal Scheepsarcheologisch Depot, Museum Batavialand
Vrijwilligers van AWN Flevoland dragen bij aan het in kaart brengen van archeologische vondsten. Word ook lid.
Meer hierover is ook online terug te vinden op: www.awnflevoland.nl.
Spot jij iets dat niet klopt of heb je een aanvulling? Meld het via de links hieronder.
