Voetelinkhuis voor mensen met vorm van dementie viert tien jaar ‘net als thuis’ en ‘alles mag, niets moet’

Door Hilda Knol

STEENWIJK - In de recreatieruimte liggen gehaakte pompoenen, in de gang hangen aan de wand oude foto’s van Steenwijk en op tafel in de woonkamer staan kopjes thee met appelflappen. Het Voetelinkhuis lijkt net een gewoon huis en dat is ook precies de bedoeling. Dat huis aan de Verlaatseweg biedt zorg aan mensen met een vorm van dementie. Op woensdag 14 oktober vieren bewoners en personeel het tienjarig bestaan.

Het Voetelinkhuis van Dagelijks Leven opende tien jaar geleden de deuren met een duidelijke gedachte: bewoners moeten er zoveel mogelijk kunnen leven zoals zij thuis gewend waren. “Alles mag, niets moet”, vat verzorgende IG Erica Katers die benadering samen. Op dit moment wonen er 21 oudere bewoners. Zij hebben een studio met keukenblok, douche en toilet en maken gebruik van gezamenlijke huiskamers. Wie wil, kan meehelpen met dagelijkse bezigheden. Zo helpen sommige bewoners de kok bij het koken. Ook activiteiten zijn een aanbod en geen verplichting. Activiteitenbegeleidster Petronella Jongschaap vertelt dat bewoners zelf bepalen of zij aansluiten. “Als ze echt niet willen, dan niet. Het hoeft niet.” Vaak komen bewoners later toch uit zichzelf even kijken of erbij zitten.

Open poort

Die vrijheid gaat samen met aandacht voor veiligheid en comfort. Bewoners kunnen zelfstandig naar buiten. Pas wanneer iemand niet meer verkeersveilig is, wordt gekeken naar hulpmiddelen, zoals gps of een tag. Locatiemanager Ilse Engels zegt dat het team bewoners goed kent en weet wat zij wel en niet willen. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar dementie, maar ook naar lichamelijke gezondheid, gewoonten en grenzen. “Zolang we binnen de kaders van veiligheid blijven, kan er heel veel.” Het levensverhaal van bewoners speelt ook een belangrijke rol. Eerdere gewoonten, werk, gezin en karakter kunnen helpen om gedrag te begrijpen en passende zorg te bieden. “Iemand met dementie verandert, maar soms verklaart het levensverhaal waar bepaalde reacties vandaan komen”, aldus Katers.

Zingen onder de douche

Die persoonlijke aanpak wordt gewaardeerd. Op ZorgkaartNederland scoort het Voetelinkhuis een 9,3. Engels ziet daarin onder meer waardering voor de zorg en de samenwerking met verwanten. Ook de zorg zelf blijft in ontwikkeling. Medewerkers zoeken steeds naar alternatieven voor dwang. Wil iemand bijvoorbeeld niet douchen, dan kan muziek helpen, een ander tijdstip of een aanpak die aansluit bij vroegere routines. “We kijken steeds opnieuw: doen we het goed en kan het beter?”, zegt Engels. Soms wordt er zelfs gezongen om iemand ontspannen onder de douche te krijgen. Naast mooie momenten, zoals de ontwikkeling van de zorg, het opleiden van stagiaires en samenwerken met familie, kende het Voetelinkhuis ook moeilijke periodes. Zo kreeg het team te maken met agressie, conflicten tussen bewoners en moest een bewoner verhuizen.

‘Herinneringen uit de koffer’

Op woensdag 14 oktober wordt het jubileum uitgebreid gevierd. Na de ochtendzorg is er koffie met iets lekkers en volgt een quiz over Steenwijk en het Voetelinkhuis. Daarna is er een gezamenlijke lunch. ’s Middags staat de interactieve cabaretvoorstelling ‘Herinneringen uit de koffer’ op het programma voor bewoners, verwanten en vaste vrijwilligers. Later volgt een receptie voor genodigden en de dag wordt afgesloten met een buffet. Ook de buurt wordt betrokken met bedankkaartjes en attenties, waaronder de moskee en het Joyce-House. Een grotere buurtbijeenkomst komt er niet. “Dat wordt gewoon te veel”, zegt Jongschaap. “Bewoners hebben dan al heel veel prikkels.”

Vrijwilligers

Vrijwilligers blijven ondertussen welkom. Het Voetelinkhuis heeft er nu negen, maar wil graag meer één-op-één activiteiten kunnen aanbieden. “Als mensen tijd over hebben en denken: dit past bij mij, meld je aan”, zegt Jongschaap. Wel wordt zorgvuldig gekeken of iemand bij de doelgroep past.

Katers noemt het huis een groot gezin. Dat gevoel wil het team behouden. Engels kijkt daarom met vertrouwen vooruit. Ze is trots op de locatie, het veerkrachtige team en de onderlinge samenwerking. Dat zorgt er volgens haar voor dat bewoners zich gezien, gehoord en thuis kunnen voelen.