Vijf vragen aan Bertha Kruizinga uit Steenwijk over haar boek ‘Als de bodem beeft’

STEENWIJK - Bertha Kruizinga heeft het ‘Als de bodem beeft’ geschreven. Deze streekroman is gebaseerd op ware gebeurtenissen van de aardbevingsproblematiek in Groningen. De redactie stelt haar vijf vragen.

Hoe kwam je op het idee om ‘Als de bodem beeft’ te schrijven? 

Al jaren vraag me af wat deze langgerekte aardbevingsellende voor de Groningers betekent. Lukt het hen om niet bitter of cynisch te worden, hun huwelijk goed te houden en hun kinderen op te voeden? ‘Kop d’r veur’ en ‘t Wordt altied wel weer licht’, wat betekent dat in deze situatie? En maakt karakter en levensovertuiging wat uit? Met die vragen in mijn achterhoofd ben ik onderzoek gaan doen, dikke rapporten van de parlementaire enquêtecommissie doorgespit, video’s van RTV Noord bekeken, veel verhalen gelezen en mensen uit het gebied gebeld en gesproken. Als ik zo sprak met Groningers verbaasde ik mij over al die de verschillende instanties, verschillende schades en experts, en ook de verschillende vergoedingen (iemand zonder schade kreeg zomaar 10.000 euro <> iemand die al 10 jaar vecht voor een oplossing) Wat me vooral trof was: de verschillende manieren om met deze kwestie om te gaan, van ‘We hadden een scheur en we zijn royaal gecompenseerd, dus (!) valt het wel mee.’ tot ‘Hier word je met elkaar toch dóód- en dóódziek van?’ Of dat er helemaal niet meer over gesproken wordt. Zo ontstond het verhaal over Jan en Mendi. 

Wat voor soort boek is het? 

‘Als de bodem beeft’ is een streekroman, gebaseerd op ware gebeurtenissen. Een cameraploeg wilde met mij op bezoek bij Jan en Mendi, de hoofdpersonen. ‘Dat wordt hm niet,’ zei ik. Die wonen alleen in mijn hoofd. Het is een roman. De ware gebeurtenissen zijn de bevingen en de gevolgen, die dragen het verhaal.

Waar gaat het boek over? 

Mendi, is de vrouw en moeder in het gezin. Bij vlagen verlamt haar een gevoel van onrecht en onveiligheid. Op andere momenten wil ze juist vechten. Jan, haar man heeft een andere manier om met de aardbevingen om te gaan. Zijn voornaamste doel is dat alles, gewoon doorgaat en dat de kinderen er zo weinig mogelijk van meekrijgen. Het huwelijk komt onder spanning te staan. Hun kinderen reageren ook verschillend. Buren: Swaantje is een vechtersbaas, dat gaat een keer fout. Marten en Annie zijn oud, die willen geen gedoe meer en Eize, de vrijgezelle boer heeft weer een andere manier om met de bevingen om te gaan. Andere verhaallijnen gaan over ouders en vriendinnen. 

Wat is jouw doel voor de lezers met het boek?

 Allereerst een fijne leeservaring. Het is niet alleen kommer en kwel. Ik hoop ook dat het niet alleen door Groningers gelezen wordt. De rest van Nederland heeft vaak geen flauw idee over wat hier speelt. Zelf heb ik via de personages in dit boek een beetje willen begrijpen hoe wij als mensen omgaan met tegenslag en aangedaan onrecht. Het was een worsteling om dat goed aan te voelen, juist omdat het per persoon zo verschillend is. Iemand in het gebied zei: ‘De een wordt er hysterisch van en de ander wordt er niet koud of heet van.’ Misschien is dit boek ook een aanzet tot vragen als: Welke plaats geef ik tegenslag en onrecht in mijn leven? Heb ik een houvast, een kompas en een bodem? 

Wat heb je zelf met Groningen? 

Eind jaren ‘70 tufte ik al als maatschappelijk werkster bijna dagelijks in mijn Renault 4tje door het Hogeland. In elk jaargetijde genoot ik van het unieke landschap, de hoge luchten, het wad, de wierden, de monumentale borgen, de eeuwenoude kerken, de boerderijen, de arbeidershuisjes, en vooral van de mensen, de Groningers. Bijna 25 jaar heb ik op verschillende plekken in Groningen gewoond en gewerkt. Al woon ik er nu niet meer, Groningerland is ook een beetje mijn land. Het gaat mij aan het hart wat daar gebeurt. 6 De presentatie in Stedum Naast de presentatie en het voorlezen, was er een interessant interview door Marloes Buist, strategisch adviseur bij Nationaal Programma Groningen met Derwin Schorren, oud vice voorzitter van de Groninger Bodem Beweging en Sandra Beckerman, Tweede Kamerlid van de SP en al jarenlang woordvoerder van het aardbevingsdossier.

Het boek is te koop bij profiel.nl en in de boekwinkels. 

Foto: Cover ‘Als de bodem beeft’