‘Verbreding van Kornwerderzandsluis van cruciaal belang voor het grote achterland’

REGIO - Er hangen donkere wolken boven de door provinciale overheden (Friesland, Drenthe, Overijssel en Flevoland) én bedrijfsleven zo gewilde verbreding van de Kornwerderzandsluizen. Deze verbreding – die onder meer voorziet in het vervangen van de huidige draaibrug in een klapbrug – is noodzakelijk om grotere schepen door de Afsluitdijk naar het achterland te laten varen. De kosten, eerder beraamd op bijna tweehonderd miljoen euro, zouden inmiddels al zijn opgelopen naar bijna het dubbele. Betekent dit een streep door alle mooie plannen?

‘Rijkswaterstaat heeft aangegeven dat zij renovatie van de bruggen – de goedkopere variant - voldoende vindt. Als zij de aanbesteding daarvoor uitschrijft en gunt, zal er de komende dertig jaar niets meer veranderen’, stelt Bert Weever, woordvoerder voor bedrijven in onze regio die zich hard maken voor verbreding van de sluizen. Noodzakelijk, zodat grotere schepen het achterland kunnen bereiken. Dat laatste zal zorgen voor een belangrijke economische impuls, zo wordt gedacht. ‘Er breekt een spannende tijd aan’, aldus Weever, die flink lobbyt voor nog veel meer geld vanuit de provinciale overheden. ‘Dat zou een fantastisch signaal zijn richting het Rijk en zou het belang van verbreding van de sluizen alleen maar extra onderstrepen!’

Geschiedenis
‘Het is destijds begonnen met de vraag vanuit Friesland om de sluis te verbreden. De Vries Makkum, een luxe jachtbouwer met inmiddels iets van 1.500 man in dienst, was daar leading in. Dit prachtige bedrijf bouwt luxe jachten die ze met hangen en wurgen buitengaats krijgen. Als die ooit voor onderhoud terug moeten komen, dan wil dat gewoon niet. Dat kost omzet. Dus De Vries heeft belang bij het verbreden van de sluis. In die tijd - we hebben het al over bijna vijftien jaar geleden - is de lobby richting Den Haag gestart. Den Haag zei toen: ‘als het alleen voor Friesland is, dan gaan we daar geen extra geld in steken’.’ Vanaf dat moment werd het ‘achterland’ erbij betrokken, aldus Weever. ‘Met name Kampen. Drie Kamper bedrijven (Hoeben, Graansloot en Van Wijk Olthuis) zagen daar de meerwaarde wel van in en we (Weever is tevens directeur van Graansloot, red.) hebben ook een bijdrage in het zakje gedaan.’ Weever ging daarnaast actief lobbyen, sprak veel met ondernemers, waarna er uiteindelijk zelfs een bedrag van 26,5 miljoen euro door de ondernemers werd toegezegd. Een bedrag dat met een vrijwillige tolheffing door de jaren heen, weer moet worden terugverdiend en teruggekoppeld naar de oorspronkelijke financiers, zo is het idee. De grote financiële toezegging vanuit het bedrijfsleven gaf wel aan hoe belangrijk men verbreding van de sluis achtte. Een mooi signaal richting de landelijke politiek. ‘Friesland draagt tussen de twintig en de dertig miljoen bij, Provincie Overijssel zegde destijds, bij monde van gedeputeerde Bert Voerman 2,5 miljoen toe, en ook Flevoland zegde één miljoen toe. Maar dat is inmiddels bijna dertien jaar terug en is niet meer actueel.’

Tegenvallers
Inmiddels zijn de beraamde kosten opgelopen. Niet alleen vanwege de stijgende grondstofprijzen, ook omdat ‘het ministerie bijvoorbeeld een voorziening voor de verzilting van het IJsselmeer wilde inbouwen’. ‘Friesland heeft eerder aangegeven risicodragend te willen zijn bij de aanbesteding, maar deze extra kosten gaan verder dan het belang van Friesland.’ Sterker nog: hij is ervan overtuigd dat het economische belang voor het achterland minimaal zo groot is als het economische belang van de Friese provincie. Daarom ook hoopt hij dat de andere belanghebbenden (lees: Overijssel, Drenthe en Flevoland) ieder een grotere financiële toezegging voor verbreding van de sluizen willen doen.

Daarnaast lopen de beraamde kosten extra op doordat het ministerie vindt dat de havens in het achterland geschikt moeten worden gemaakt voor grotere schepen. Dat brengt nog weer extra kosten met zich mee. De schatting is circa tachtig miljoen. Daarmee zijn de initiële beramingen (200 miljoen) al bijna verdubbeld.

Aanbesteding voor renovatie
Vandaar dat Rijkswaterstaat aangeeft dat renovatie van de bestaande bruggen haar de beste optie lijkt. Maar dat zou desastreus zijn voor de plannen die belanghebbende ondernemers en overheden rondom het IJsselmeer hebben. ‘Die aanbesteding moet er niet komen’, stelt Weever. ‘Wordt daar wel voor gekozen, en wordt het werk aanbesteed, dan zal er geen vervanging van de draai- naar kiepbruggen meer plaatsvinden, zullen grotere schepen dus niet door de Afsluitdijk kunnen, en zullen onze plannen voor de komende 25 tot dertig jaar onuitvoerbaar zijn.’ Dus? ‘Wat we de komende tijd in ieder geval willen bereiken is dat die aanbesteding er niet gaat komen; dat men daar nog een half jaar tot een jaar mee kan wachten, zodat we ondertussen binnen de regio meer financiële steun voor verbreding van de sluizen kunnen vinden.’ Volgens hem vindt er al koortsachtig overleg bij diverse provinciale besturen plaats.

Door Alex de Jong @ Attest Communicatie