De levende boswal

Als je door Steenwijkerland rijdt of wandelt kom je op veel plekken boswallen tegen. Een boswal (houtwal, bosstrook) is een langwerpig smalle, enigszins verhoogde strook land die dicht begroeid is met bomen, struiken en planten.

De boswal dient van oudsher als natuurlijke (erf)afscheiding, veekering, windbreker en als bron van hout. Boswallen bieden bovendien voedsel (o.a. bloemen, zaden en bessen), een leefgebied, beschutting en nestgelegenheid aan dieren, vogels en insecten. Ze vormen belangrijke verbindingszones tussen natuurgebieden en bevorderen de uitwisseling van soorten.

Bomen en struiken

Veel in boswallen voorkomende bomen en struiken zijn: Ruwe berk, Zwarte els, Eik, Hulst, Hazelaar, Gelderse roos, Gewone vlier, Sleedoorn, Meidoorn, Wilde lijsterbes, Wilde kamperfoelie en Sporkehout. Voorbeelden van de planten die je in onze omgeving vaak ziet in boswallen zijn Grote muur, Look-zonder-look en Bosanemoon.

Een kleine tien jaar geleden heb ik een boswal aangelegd bij ons huis en mij daarbij laten inspireren door de boswallen in de omgeving. Ik heb diverse van de genoemde bomen en struiken gepland. De boswal heeft in de afgelopen jaren een forse ontwikkeling doorgemaakt en is inmiddels volgroeid. Het vormt nu een fraaie gesloten strook groen.

Ik heb van het begin af aan geïnventariseerd wat er aan leven te vinden was. Ik loop er bijna iedere dag wel even langs want er valt altijd wel wat te ontdekken. Je komt er tal van vogels, insecten, libellen, vlinders en zelfs paddenstoelen tegen. De diversiteit aan soorten is in de loop der jaren enorm toegenomen. Erg leuk om te volgen!

Voorbeelden van leuke waarnemingen:

• vogels: de fraaie Groene specht die zich heel soms laat zien (foto a) en de Tjiftjaf die zich regelmatig laat horen

  

• libellen en vlinders: de groen glanzende Smaragdlibel (foto b), de blauw-bruine Paardenbijter, de sierlijke Houtpantserjuffer en het Bonte zandoogje dat voortdurend langs de bosrand fladdert.

  

• insecten: het blauw glanzende Elzenhaantje dat aan de blaadjes van de els knabbelt, de mooi oranje Hazelaarbladrolkever (foto c), de woest ogende Bosrandroofvlieg en de elegante Bosbijvlieg.

  

• paddenstoelen: de Gewone krulzoom, de merkwaardige Elzenvlag op de elzenproppen (foto d) en het oranjerode Gewone
  fopzwammetje.

  

Vlierbessen

In onze boswal groeien vlierbessen. De witte bloemen ruiken heerlijk als ze in bloei staan. Een bloemscherm in een kopje met heet water geeft bovendien heerlijke thee! Gewoon uit de tuin. De bessen zijn lekker in een toetje. De vogels smullen er trouwens ook van want je komt overal paarse poepjes tegen. Ook de mooi oranje bessen van de Wilde lijsterbes en Gelderse roos zijn in trek bij de vogels.

Enthousiast geworden door mijn ervaringen thuis ben ik ook in de omgeving gaan kijken naar de diversiteit aan soorten in boswallen. Het blijkt dat je daar ontzettend veel verschillende soorten kunt aantreffen.

Privacy was destijds de belangrijkste reden om onze boswal aan te planten. Dat boswallen veel meer te bieden hebben dan dat, heeft mij aangenaam verrast. Het blijken waardevolle stukjes natuur. Laten we er zuinig op zijn!

Door Robbert Vlagsma

Dit bericht is ook verschenen in de bijlage ‘Hart voor Steenwijkerland’ bij Nieuwsbode De Kop van 22 september. Daarin ontbraken de laatste drie alinea’s, die hierboven wel staan.