Berber van der Veer schrijft ‘De schilders van Giethoorn’
· leestijd 1 minuut CultuurKunsthistoricus Berber van der Veer schreef ‘De schilders van Giethoorn’, het eerste complete overzicht van de schilderkunst in het Noordwest-Overijsselse waterdorp.
Jaarlijks bezoeken honderdduizenden toeristen het waterdorp Giethoorn. De bruggetjes over de grachten en de boerderijen met fraai aangelegde tuinen worden massaal bewonderd en gefotografeerd. Tot een eeuw geleden was het dorp alleen bekend bij zijn bewoners. Giethoorn was slechts over water bereikbaar en verder nagenoeg van de buitenwereld afgesloten. Gietersen – zo worden inwoners uit Giethoorn genoemd – werkten hard om te voorzien in hun meest basale behoeften. Groot was de verbazing toen er zich aan het eind van de negentiende eeuw een nieuw slag mensen aandiende.
Een groep schilders en etsers trok naar Giethoorn om er inspiratie op te doen. Verleid door de schoonheid van het dorp maakten zij, met een schilderkist onder de arm, de tocht door het veengebied. Zij zagen in elke brug een compositie en in de kleuren van het landschap hun palet. Deze eerste kunstenaars behoorden tot de kunststroming van de Haagse School en vertegenwoordigden de laatste opleving van het impressionisme. Willem Bastiaan Tholen (1860-1931) en zijn vrienden probeerden het dorp voor zichzelf te houden. ‘Je moet maar niet aan schilders zeggen dat ’t hier zoo is.’ Tot hun spijt resulteerden exposities, waar hun Gieterse werk was vertegenwoordigd, in een stroom van schilders die het dorp wilden bezoeken. Zij plaatsten Giethoorn in een moderner, expressionistischer licht. Ook hebben zij Gietersen geleerd de schoonheid van het dorp te herkennen en vast te leggen.
In De schilders van Giethoorn wordt een overzicht gegeven van de ‘Gieterse’ schilderkunst van 1885 tot 1958, de periode die begint met het eerste bezoek van Tholen aan het dorp en die eindigt waar het toerisme begint.
De schilders van Giethoorn is het 24e deel in de reeks over Nederlandse kunstenaarskolonies en kunststromingen van uitgeverij WBOOKS.
Berber van der Veer (Giethoorn 1996) heeft kunstgeschiedenis en filosofie gestudeerd in Groningen. Haar masterscriptie de opkomst en de ondergang van de Gieterse schilderkunst is cum laude ontvangen.
