Stichting M.O.L. (Meenthe Op Locatie)
· leestijd 1 minuut Zakelijk nieuws lokaal“Een ondertitelaar” zo noemt Mees te Velde uit Hasselt zichzelf. Hij leverde historische achtergrondinformatie aan Jan Blei. Deze tekstschrijver gebruikte die kennis voor het verhaal van theaterspektakel Ridders en Juffers, dat komende zomer in Hasselt wordt opgevoerd. “Ik ben er heel blij mee. Ik vind het fantastisch wat Jan gedaan heeft” zegt Te Velde. Ook de lokale amateurhistoricus Paul Rademaker en de vorig jaar overleden Johannes ten Klooster, bewoner van Zwartewatersklooster, leverden belangrijk input.
Mees te Velde is hoogleraar TU Kampen-Utrecht en oud-secretaris van Stichting Erfgoed Zwartewaterklooster. Hij is blij dat een stuk vergeten Overijsselse geschiedenis tot leven komt. “De bevolking hier is niet geneigd om te zeggen: hier is iets interessants.” Toch vindt hij het belangrijk om de geschiedenis te vertellen: “Het maakt je eigen omgeving interessanter, boeiender en kleuriger.”
Slag bij Ane
Centraal in Ridders en Juffers staat de band tussen het Zwartewaterklooster en de Slag bij Ane op 28 juli 1227. Daar leed het leger van de bisschop van Utrecht een zware nederlaag tegen Rudolf van Coevorden en zijn aanhang. Volgens een kroniek uit 1232 zakte het bisschoppelijke leger weg in het moeras. Daarna volgde een slachting. Er zijn zeker 400 ridders omgekomen.
Een deel van de doden of zwaargewonden werd volgens Te Velde meegenomen naar een versterkt huis van een broer van een overleden ridder in De Velde, tussen Hasselt en Zwartsluis. Hier ergens werden uiteindelijk 140 gesneuvelde strijders begraven. In latere bronnen is zelfs een namenlijst overgeleverd. Onder hen waren mannen uit Holland, Utrecht, Gelre, Twente, Salland, Kleef en Westfalen. “Het was een gemêleerd gezelschap van edelen, ridders en schildknapen.” De broer stelde later zijn terrein beschikbaar voor de bouw van het klooster, dat in 1233 officieel werd geopend.
Bidden voor het zielenheil was corebusiness
De nonnen of juffers, hadden een belangrijke taak: bidden voor het zielenheil van de gestorven ridders. “Voor de middeleeuwen was bidden voor gestorvenen corebusiness” zegt Te Velde. Die juffers waren geen gewone boerendochters. Het waren 20 tot 25 vrouwen en meisjes uit adellijke en aristocratische families: weduwen en dochters van gevallen ridders, burgemeestersdochters en dochters van rijke kooplieden. Ze baden zeven keer per dag in de kapel en daarnaast onderhielden ze de tuin, deden licht huishoudelijk werk, borduurden en lazen stichtelijke boeken. De juffers moesten verplicht binnen blijven, maar het kloosterleven bood de vrouwen ook bescherming, levensonderhoud en aanzien.
Het klooster hield na de Reformatie in 1580 op te bestaan en werd langzamerhand gesloopt. In 1786 werden drie boerderijen gebouwd op de plek van de oude vervallen kloosterboerderij. Nog steeds een sfeervolle herinnering aan oude tijden.
Ridders en Juffers is te zien vanaf 25 juni tot en met 4 juli in het Van Stolkspark in Hasselt. Meer informatie en kaarten zijn verkrijgbaar op riddersenjuffers.nl.
Tekstschrijver Jan Blei is op dinsdag 5 mei overleden. Lees elders in deze krant de In Memoriam.
Zakelijk Nieuws Lokaal van Productiehuis M.O.L. | riddersenjuffers.nl
