De ekster, geliefd of gehaat?
· leestijd 1 minuut ColumnDeze tweewekelijkse natuurcolumn wordt verzorgd door natuurfotograaf Philip Friskorn uit Oldemarkt. Vandaag gaat zijn column over de ekster.
De ekster: een prachtige vogel met op het zwart en wit alle iriserende kleuren van de regenboog. Hoe zit dat toch dat zoveel mensen de ekster haten en slechts enkelen met respect over deze vogel spreken? Die haat komt voort uit vele lagen van de samenleving, de een beschuldigt ze het stelen van sierraden, de ander zegt dat ze zangvogeltjes uitmoorden of vreselijke herrieschoppers zijn. Dit alles berust op een groot misverstand en onwetendheid. Ik was elf jaar toen ik een jaar lang zorgde voor een tamme ekster. Dat is inmiddels 66 jaar geleden. In dat ene jaar raakte ik geboeid door het gedrag van de vogel, het verstoppen van eten, het imiteren van geluiden, de zeer zachte zang (jawel, het is een zangvogel) en de aanhankelijkheid naar de verzorger. Ik was sowieso al geboeid door vogels, maar mijn leven lang ben ik eksters blijven observeren en fotograferen. In 1956 kon je geen gebruik maken van veel boeken en al helemaal niet van Internet, dat kwam pas vele jaren later.
In de afgelopen 20 jaar is in Nederland het bestand aan eksters van 120.000 broedparen gedaald naar 60.000 en is nu stabiel. Ze zijn naar het stedelijk gebied vertrokken door voedselgebrek op het platte land.
Voedsel, ware en onware praatjes.
Het hoofdvoedsel (95%) van eksters bestaat uit grote insecten zoals sprinkhanen en kevers, maar ook spinnen, rupsen en larven staat op het menu. Bij gebrek aan deze voedselbron worden ook afval en kadavers gegeten. Zo dragen ze bij aan het opruimen van doodgereden dieren. Dan het eten van eieren en jonge vogels. Ook dat doet een ekster, maar geloof het of niet, ze doen dat slechts ongeveer twee weken per jaar als ze zelf opgroeiende jongen in het nest hebben. Omdat een ekster dat gewoon overdag doet, dus heel zichtbaar, hebben ze een slechte naam. Vergeet niet dat uw lieve huiskat, die vrij rondloopt, dit 52 weken per jaar doet! Daarna schakelen ze weer over op in hoofdzaak grote insecten. Daarbij komt dat de ekster slechts één broedsel per jaar grootbrengt en een zangvogeltje of merel wel twee tot drie maal per jaar zorgt voor nageslacht.
Zangvogel
Eksters hebben, net als alle kraaiachtigen, in hun keel een zangorgaan (de Syrinx). Ze behoren dus tot de zangvogels. Daarmee maken ze, vooral tijdens de balts, fraaie zachte zangtonen. Het zogenaamde luide schetteren, waar veel mensen een hekel aan hebben, is alarm. Er dreigt dan gevaar van een overvliegende havik of een loslopende kat.
Stelen van sierraden en intelligentie
Dit is een absoluut fabeltje, er is nog nooit in een eksternest een sieraad aangetroffen. Wel houden eksters van objecten, ze kunnen steentjes of schelpen sorteren, verzamelen en verstoppen. Ook kan een ekster zichzelf herkennen in de spiegel. Hierover zijn al vele wetenschappelijke onderzoeken gedaan.
Hopelijk gaat deze column bijdragen om anders te kijken naar eksters.
