Nieuwe aflevering Taolteut van Femmy Woltman: Streektaolmaond mit het lieveneernnuundertie
· leestijd 1 minuut ColumnFemmy Woltman uit Giethoorn vertelt dit keer in haar rubriek Taolteut over de streektaalmaand.
Het is al weer meert dus is het dialectmaond. Ienige jaoren trôgge in esteld. De maond waor streektaolliefhebbers de moedertaol in ere willn olln en over willen dregen an kiender en diegene die het ‘wel een leuk taoltie vienden.’ Het bewaeren van cultuur komp heel wat bi’j kieken, maar wat men in de musea kan waornemen. Tastbaore attributen die a-j elders kunnen kopen en kiek, dat kan de streektaol now niet. Jammer dat veule meensen dit niet in de gaeten hadden, dan was het now vanzelfsprekend. Het werd as een boerse taol betiteld en hierveur was schaemte. Die schaemte is in de loop van de tied vermindert, maar hopelijk ligt de streektaol over een antal jaoren niet op het kaarkhof. ’t Zol jammer wezen want dan wet gien iene wat een lieveneernnuundertie is en een blaorebieter en een bloedvinne. Woorden waor a-j in het Nederlaands gien kaante mit op kunnen.
Uutzundering
Een uutzundering is misschien het lieveneernnuundertie, het lieveheersbeestje dat bekend stiet as het symbool veur zinloos geweld. Geweld waor alles onder valt. Wat de iene een aander an kan doen, zowel lichaamlijk as geestelijk, vandaor dat de keuze is evallen op dit kleine rooie beesie; het lieveheersbeestje dat veur veur liefde en gelôk stiet. Wat ef een meense nog meer te verlangen?
Ekoesterd
Hoewel aandere vliegende insecten worden weg esleugen is dat bi’j een lieveheersbeestje heel aanders. Die wordt ekoesterd en veurzichtig op een bloeme ezet waor luus in zit. Dat is een versnapering veur het lieveneernnuundertie en de bloeme siert er van op. Weest dus zunig op het symbool van geweld.
Knoffelige vingers
In de Streektaolmaond nog een paer woorden die uut de tied bin-n. De al geneumde blaorebieter en bloedvinne wil zeggen dat het over de grote libelle en een steenpuist giet. Het is meui’jlijk om verbiending te zeuken mit het Nederlaands zoas bijvoorbeeld meneuvels; wat gekke fratsen betekent. En wie knoffelige vingers ef, die ef ze kold. Mornsteerntie, sneeuwklokje, wordt elders ook lenteklokkie eneumd. De Aenepoten, zevenblad, komp overal veur in de naoture net as de schreunekkel, de brandnetel. Hoe het nog komp mittertied? Streektaol is cultuur om goed te bewaeren!
