Colomn van natuurfotograaf Philip Friskorn: De lepelaar
· leestijd 1 minuut ColumnDeze tweewekelijkse natuurcolumn wordt verzorgd door natuurfotograaf Philip Friskorn. Dit keer verschijnt de lepelaar voor zijn camera.
Lang geleden was er maar één kolonie lepelaars in Nederland, te weten in het Naardermeer. De ouderen onder ons herinneren zich ongetwijfeld de prachtige schoolplaten die aan het schoolbord werden opgehangen. Die van het Naardermeer van Koekoek zit in mijn geheugen gegrift. Intussen hebben deze bijzondere vogels zich over vele broedvogelkolonies uitgebreid. Nederland vormde tot 2000 het meest noordelijke broedgebied van deze soort. In 2022 zijn ze zelfs al opgerukt tot ver in Denemarken. Ongetwijfeld een gevolg van de opwarming van de aarde. Net zoals 20 jaar geleden de grote zilverreiger een bijzondere waarneming was, zien we die nu dagelijks in De Kop. De lepelaar heeft zich hier echt gevestigd met een grote kolonie in de Auken in het gebied van Natuurmonumenten tussen Giethoorn en Steenwijk. Voedsel zoeken ze in de wijde omgeving van De Kop en de Rottige Meente. Ook op de Waddeneilanden heeft de lepelaar zich al decennia gevestigd.
Lepelaars zijn koloniebroeders die hun nest op de grond maken, het liefst op een moeilijk bereikbare plek, veilig voor predatoren. Had Nederland in het Naardermeer ooit een kolonie van ongeveer 100 paartjes, die is inmiddels verspreid over het land gegroeid tot ruim 2500 paartjes. Voedsel zoeken ze in sloten, meertjes, moerasgebieden en zelfs in de Waddenzee. Dat voedsel bestaat uit allerlei kleine waterdieren, zoals slakken, vissen en insecten. Met hun spatelvormige snavel ‘vegen’ ze door het water op zoek naar voedsel. Dat voedsel sporen ze op met de gevoelige zintuigen in de snavel, waarin zich een zeefmembraam bevindt, een fraai stuk gereedschap. De snavel heeft bij volwassen vogels een geel uiteinde. Opvallend is ook de lange kuif.
De lepelaars overwinteren langs de West Afrikaanse kust, onder andere in Mauretanië. Tijdens de trek gaat de helft van de jongen dood ten gevolge van de jacht en door uitputting. Jammer, maar ondanks dat neemt hun aantal jaarlijks licht toe.
