Nieuwe aflevering van de natuurcolumn van Philip Friskorn: De grote zaagbek
· leestijd 1 minuut ColumnDeze natuurcolumn wordt verzorgd door Philip Friskorn. Dit keer verschijnt de grote zaagbek voor zijn camera.
Vogels die in Nederland niet broeden, maar alleen in de winter aanwezig zijn, noemen we ‘wintergasten’. In mijn columns heb er al eens een paar besproken. De grote zaagbek is een eendensoort die in Europa vooral broed in Noord-Scandinavië en Noord-Rusland. Het is een grote duikeend die voor zijn voedsel afhankelijk is van vis en larven van waterinsecten. Bij voorkeur eten ze baars en blankvoorn, maar ook andere vissoorten staan op het menu. Door de afhankelijkheid van vis trekken ze in de herfst naar streken met een milder klimaat met zoet water en soms met brak water. Het IJsselmeer en de vele meren in ons land zijn een geliefde plek voor de grote zaagbek om te overwinteren. Als alles dichtvriest, zoeken ze grote wakken op of plaatsen waar water gespuid wordt en ijsvrij blijft. Dat zijn de plekken die ik opzoek als het echt winter is. Dan is het heel vaak raak. In zijn broedgebied vind je de grote zaagbek bij meren en langzaam stromende rivieren met veel bos met oude bomen in de omgeving.
De grote zaagbek is een holenbroeder en broedt in holtes van oude bomen en soms ook in nestkasten. Het mannetje bemoeit zich, nadat het vrouwtje de eieren heeft gelegd, niet meer met het haar en de jongen. De lange dunne snavel is een opvallend stuk gereedschap. Aan de bovensnavel zit een haak en randen van de snavel zijn gezaagd. Dit stuk gereedschap zorgt er voor dan een gevangen vis geen enkele kans heeft te ontsnappen. De kop van de vis gaat eerst naar binnen en dat vergt soms enig jongleerwerk, prachtig om te zien. Dat de grote zaagbek zijn naam eer aandoet blijkt wel uit zijn spanwijdte van circa 90 centimeter. Man en vrouw hebben een totaal verschillend uiterlijk. Mannetjes zijn grotendeels wit met een zwarte rug en een zwart-groene kop en hals. Opvallend is het bolle achterhoofd. Vrouwtjes zijn grijs met een lichte borst en een opvallende roodbruine kop en hals. Achterop de kop heeft zij een schitterende kuif. Vaak jagen ze in groepen, dus zie je er één dan kunnen er zomaar meer opduiken!
