Nieuwe aflevering natuurcolumn van Philip Friskorn: De sperwer is een supersnelle jager
· leestijd 1 minuut ColumnVoor de camera van natuurfotograaf Philip Friskorn verschijnt dit keer de sperwer.
De sperwer is een kleine supersnelle roofvogel die behoort tot de familie van de havikachtigen. Sperwers hebben een groot verspreidingsgebied dat reikt van Ierland tot Japan en van Noord-Afrika tot Noord-Noorwegen. Ze ontbreken op IJsland. In Nederland is de sperwer een standvogel. Aantallen zijn in de winterperiode groter dan in de zomer vanwege overwinteraars uit noordelijke streken.
Het ging ruim vijftig jaar geleden slecht met de sperwer, maar herstel volgde en rond het jaar 2000 en werd de Nederlandse broedpopulatie geschat op 4500. Helaas ging het in de jaren er na weer minder goed door verstedelijking, intensief landgebruik en biotoopverlies. Van oorsprong een bosvogel, maar in stadsparken doet de sperwer het ook goed. Het huidige aantal broedvogels wordt geschat op 2500 (bron: Vogelbescherming).
De gele iris is opvallend bij deze kleine roofvogel. Omdat ze klein zijn en korte brede vleugels hebben zijn ze zeer wendbaar. Moeiteloos vallen ze vanuit de dekking aan en vliegen daarbij op topsnelheid door struiken en takken.
Vrouwtjes zijn groter
Mannetjes en vrouwtjes verschillen qua uiterlijk. Volwassen mannetjes zijn donkergrijs met oranjeachtige flanken die doorlopen tot onder het oog. Vrouwtjes zijn iets lichter grijs en hebben geen kleur op de flanken maar fraaie horizontale borststrepen. Een ander belangrijk kenmerk bij het vrouwtje is de lichte oogstreep boven het oog die bij het mannetje ontbreekt. Zoals bij veel roofvogels is het vrouwtje groter dan het mannetje. Mannetjes meten zo’n 30 cm en vrouwtjes bijna 40 cm. Juveniele sperwers hebben een bruin verenkleed.
Prooien
Vanwege het verschil in grootte verschillen ook de prooien. De heren jagen in hoofdzaak op kleine zangvogels tot en met het formaat spreeuw terwijl de dames gemakkelijk een holenduif kunnen slaan. Ik mocht een bijzonder moment meemaken. Zittend in een schuilhut bij een waterplas observeerde ik een drinkende grote bonte specht. Uit het niets kwam een vrouwtje sperwer en sloeg de specht. Ze lagen in het water en zij hield de specht net zolang onder water tot hij verdronken was. Snel vloog ze met prooi op de oever en bleef daar wel tien minuten zitten met de vleugels gespreid over de prooi en vloog toen snel weg naar het bos. Wreed? Nee, dat is natuur!
