De brandgans, een mooie kleine gans
· leestijd 1 minuut ColumnVoor de camera van natuurfotograaf Philip Friskorn verschijnt dit keer de brandgans.
Brandganzen hebben een fantastisch mooi verenkleed. Ze zijn niet heel groot, maar met hun verenkleed in zwart, wit en grijze tinten, die in de winterzon op zilver lijken, vallen ze wel op. Vanaf de zwarte snavel loopt een zwarte streep naar het oog in de vrijwel witte kop. Het is een van mijn favoriete ganzen die we vooral in Noord-Nederland en in de Zeeuwse delta zien in de winter. Het is een trekvogel die in het verleden in Nederland niet broedde.
Sinds 1984 broedt de brandgans ook in Nederland en de aantallen nemen fors toe. Er broeden in het Nationaal Park Weerribben-Wieden enkele tientallen paartjes en met succes! Oorspronkelijk broeden deze vogels op richels van rotsen in gebieden boven de Poolcirkel. In deze onherbergzame streken zoals Spitsbergen, Groenland en Noord-Rusland vinden ze rust.
Broedvogel
Brandganzen worden ook gehouden in watervogelcollecties en mogelijk heeft vermenging met deze gedomesticeerde vogels er toe geleidt dat trekvogels zich in onze streken hebben gevestigd als broedvogel. Het overgrote deel is toch trekvogel die bij honderdduizenden in de winter bij ons aanwezig zijn. Ze komen in november in hun overwinteringsgebieden aan en vertrekken weer eind maart tot begin april.
Alle in het wild levende vogels zijn in Nederland beschermd, dus ook de brandgans. Dat geeft soms conflicten in de agrarische wereld. Eiwitrijk raaigras verhoogd de melkopbrengst van koeien, maar dat eiwitrijke gras vinden de brandganzen ook lekker om zo de winter door te komen. Verjagen werkt negatief, want hoe vaker een groep wordt verjaagd des te meer energie ze verbruiken en dat moet weer gecompenseerd worden door te eten.
Natuur-inclusieve landbouw
Gelukkig zijn er, met name rond het Lauwersmeer gebieden waar ze met rust gelaten worden en waar ze rustig kunnen grazen. Het blijft echter aantrekkelijk voor ze om buiten deze gebieden het eiwitrijke raaigras op te zoeken. Als een boer daar aantoonbare schade van heeft ondervonden wordt dit gecompenseerd en dat moet gewoon gebeuren. Zo helpen we gasten in de winter net zoals we in de tuin kleine vogels voeren. We moeten streven naar een toekomst met natuur-inclusieve landbouw. Er is nog een lange weg te gaan, maar er zijn voorbeelden waar het werkt.
