Nieuwe aflevering column Femmy Woltman: Het iene niet en ’t aandre wel
· leestijd 1 minuut ColumnIn deze maandelijkse streektaalcolumn schrijft Femmy Woltman uit Giethoorn dit keer over ‘De Joodse Raad’, palmpaosen en voegels.
De gruwelijkheden van meer dan tachtig jaor eleden, 1940-1945, hierover geven acteurs het leven van toen gestalte in een vuufdelige dramaserie ‘De Joodse Raad’. Angst, verraod, jodenvervolging, kienderleed, baby’s stiekem weg smokkeln om ze te redden van deportatie. Alles op waorheid over ebracht. Dat gebeurde toen. Het is niet te geloven. Prachtig acteurwaark, maar nao de tweede televisieuutzending kwam er twiefel,
‘wil ik dit nog wel zien?’ Zoveule angst en wantrouwen, zoveule verdriet. Het is onbegriepelijk dat haat, zonder slag of stoot meensen naor de gasovens transporteert. En dan is het weer zundagaovund half tiene ‘De Joodse raad.’ De moed bi’j enaander eraept om toch weer de Tweede Wereldoorlog veurbi’j laoten gaon en zien hoe moedig het verzet is dat eigen leven in gevaor brengt. Hoe ef het kunnen bestaon en toch is het waarkelijk gebeurd.
Nao de oftiteling schuult er aander gevaor. Er komt opni’j een ofkeer tegen het volk die mit volle verstaand zoveule meensen de dood emm-m in ejagd. Dan kunnen er, nao tachtig jaor en op dat moment, weer haatgeveulens onstaon, wat niet zo verwonderlijk is, maar mitien de kop mot worden in-edrukt. Dat kan en mag niet. Generaties verwijdert van die misdaoden toen.
De meest vreselijke toestaanden, oorlogen overal, en de nature giet gewoon eur gaank. De tulpeboom stiet in bleu’j, de perzikboom vol mit rose bloempies en de palmpaosentraditie ef weer plaese evunden mit ‘De aenties op een stokkie’ en een gehaokt paosnettie evuld mit een sinaasappel, walneuten, hardgekookt ei en sukereigies. Wie kent het nog? Verleden tied? Dat kan altied in ere worden hersteld. Hoe het ook is en wat er ook gebeurd, het is te hopen dat het veurjaor weer alle kleur gef waor een meense opgeruumder van kan worden. Ondanks die vreselijke toestaanden elders in de wereld, maeken de voegels een eigen nest. Weg estopt zodat het naogeslacht een kaans kreg om zorgeloos uut te vliegen, mits er gien anslag wordt epleegd, deur wie en wat dan ook. Onraod is er genoeg.
