Nieuwe natuurcolumn van Philip Friskorn: Een beeldbepalende boom in het landschap
· leestijd 1 minuut ColumnDeze natuurcolumn wordt verzorgd door Philip Friskorn. Dit keer verschijnt een els tijdens vier seizoenen voor zijn camera.
De Weerribben hebben mij, ook voordat ik in Oldemarkt kwam te wonen, altijd geboeid. De band met de Weerribben en later het Nationaal Park Weerribben-Wieden werd versterkt toen ik bijna dertig jaar geleden in Oldemarkt ging wonen. Als je het jaar rond in een gebied komt, ga je ieder plekje kennen, de planten, de dieren en zie je het landschap in vier seizoenen. Vanaf de eerste dag dat ik er woonde en over de Hoogeweg reed, viel mij een els op die op het trilveen stond bij het bruggetje, halverwege Ossenzijl en Café De Weerribben. Wat een beeldbepalende boom in het landschap! Zo mooi met water, veen en luchten. De boom was een els. Wie kent haar niet?
De els houdt van onze natte omgeving. Onmiskenbaar zijn in de winter de bruine elzenproppen die vol met hele kleine zaadjes zitten. Zwermen sijsjes kunnen met hun puntige snaveltjes de zaadjes bereiken en voor deze wintergast is het essentieel om de winter door te komen. Omdat de els in de winter het blad verliest, zijn de groepjes sijsjes goed te zien, al is het vaak wel geduldig zoeken en afwachten. In het voorjaar, voordat het blad aan de boom komt, verschijnen de piepkleine, bijna onzichtbare, bloempjes. De bloempjes zitten verstopt in mannelijke en vrouwelijk katjes. De vrouwelijk katjes zijn heel klein en vallen nauwelijks op, de mannelijke zijn geel en hangen, 10 cm lang, naar beneden. De wind kan zo het stuifmeel verspreiden.
Twee jaar volgde ik onder allerlei weersomstandigheden de els aan de Hoogeweg. Op het bruggetje had ik met vetkrijt de plek voor mijn statief gemarkeerd. Het was nog in het dia-tijdperk en de uitsnede moest precies kloppen. Slijtage door verkeer kon ik wekelijks herstellen met mijn krijtje. De serie die ik in twee jaar maakte is nu heel belangrijk voor mij, het is een historisch document. Om onbegrijpelijke reden werd de els een aantal jaren geleden omgezaagd. De boom kon geen kwaad voor het verkeer of wat dan ook. Helaas verdween door toedoen van de mens een landschapsbepalend element in de Weerribben.
