Nieuwe aflevering natuurcolumn van Philip Friskorn: De wilde kievitsbloem
· leestijd 1 minuut ColumnDeze tweewekelijkse natuurcolumn wordt verzorgd door Philip Friskorn. Dit keer verschijnt de wilde kievitsbloem voor zijn camera.
De wilde kievitsbloem is een bolgewas en behoort tot de leliefamilie. De plant vermeerdert zich niet, zoals vele bolgewassen, door na de bloei meer bollen aan te maken. De kievitsbloem vermeerdert zich door grote zaden te verspreiden, niet door de wind maar tijdens winterperioden met hoog water. De zaden gaan dan later kiemen, er vormt zich een plantje dat pas zes tot acht jaar later gaat voor het eerst bloeien.
Foto: Philip Friskorn
In Nederland is de wilde kievitsbloem zeer zeldzaam geworden. Ik groeide op in de jaren vijftig van de vorige eeuw in Zwolle in de wijk Assendorp. Langs de Assendorperdijk lag toen de ijsbaan op de plek waar nu het Provinciehuis van Overijssel staat. In de winter vanzelfsprekend onder water en ongeveer midden april kleurden daar duizenden kievitsbloemen het land paars en wit.
80% van de wilde kievitsbloemen staan in De Kop van Overijssel
De natuurlijke groeiplaatsen van de wilde kievitsbloem bevinden zich in oevers van rivieren die in de winterperiode onder water staan. Deze uiterwaarden zijn lang niet overal natuurgebieden. Wat een rijkdom hebben wij in de Kop van Overijssel, waar ongeveer tachtig procent van de Nederlandse kievitsbloemen voorkomen. Langs de Overijsselse Vecht en het Zwarte Water kun je deze bijzondere plant vinden. Bij Hasselt ligt het natuurgebied De Brommerd aan de Gennerdijk. Dit gebied wordt beheerd door Staatsbosbeheer en dat is de plek waar tachtig procent van het voorkomen in Nederland te vinden is. Er loopt een pad doorheen om deze pracht medio april te kunnen bewonderen. Buiten de Kop van Overijsel komt de plant bijna niet meer voor. Onder andere in Oosterland bij Paterswolde-Eelde is nog een kleine vindplaats.
Witte exemplaren
De kievitsbloemen zijn paars met geblokte bloembladen. Bij hoge uitzondering komen ook volledig witte exemplaren voor hetgeen te herleiden is aan een foutje in de genen van de plant. Er gaat iets mis bij de aanmaak van de kleurstof die de bloem paars doet kleuren en blijft dus wit. De oplettende bezoeker van De Brommerd bij Hasselt kan massa’s paarse bloemen aantreffen en met geluk hier en daar een witte. Dat ik ze in de jaren vijftig van de vorige eeuw plukte, zou nu bijna een misdaad zijn. De kievitsbloem is streng beschermd, veranderingen in het grondwaterpeil zijn essentieel voor het voortbestaan. Hoe geweldig is het dat we bij Hasselt nog volop kunnen genieten van deze zeer zeldzame schoonheid.
Kievitsbloem - Foto: Philip Friskorn
